• www.inkwellwriters.ie

Ceiliúradh ar shaothar Eoghain Uí Anluain ag Merriman

Writing.ie | Magazine | Ag Scríobh
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Is cúis mhór mórtais í do COMHAR go bhfuil an cnuasach nua d’aistí liteartha Eoghan Ó hAnluain: Creidim fós agus aistí eile, curtha in eagar ag Éilis Ní Anluain, foilsithe ag LeabhairCOMHAR sa tsraith SAOL agus SAOTHAR. An tráth seo bliana anuraidh a fuair Eoghan bás agus tá sé tráthúil go bhfuil an cnuasach aistí seo curtha le chéile ag iníon leis mar chuimhne ar a shaol agus ar a shaothar.

Beidh an leabhar á sheoladh ag an Dr Caoimhín Mac Giolla Léith ag ócáid ag Scoil Gheimhridh Merriman 2013, i gCathair na Márt, Dé Sathairn 2 Feabhra cothrom le bliain ó bhás Eoghain. Is é seo an chéad teideal atá foilsithe sa tsraith Saol agus Saothar, áit a dhéanfar ceiliúradh ar shaothar scríbhneora nó phearsa aitheanta agus a gcuid saothar.

Léachtóir sinsearach sa Nua-Ghaeilge i gColáiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath ba ea Eoghan Ó hAnluain (1938-2012) a raibh suim faoi leith aige sa nualitríocht agus san fhilíocht go háirithe. Eagarthóir Comhar (1966-70) agus dlúthbhaint aige ón tús le coiste Chumann Merriman agus ina stiúrthóir ar cheithre chinn fhichead de Scoileanna. Mar léachtóir ar an nua-litríocht chuaigh sé i bhfeidhm ar na mílte mac léinn agus spreag go leor acu le dul i mbun pinn ar bhealaí éagsúla.

Eoghan Ó hAnluain: Creidim fós agus aistí eile – Ocht n-aiste déag le Eoghan Ó hAnluain, ceann amháin acu ‘Creidim Fós’, i gcló anseo don chéad uair. An chuid a scríobhadh sna seachtóidí agus sna hochtóidí is in Comhar agus Scríobh a foilsíodh a bhformhór agus is mar chaibidil i leabhair a foilsíodh formhór na bpíosaí sna nóchaidí agus ó chasadh an chéid. Filltear sna haistí déanacha ar an triúr mórscríbhneoir a phléitear sna haistí tosaigh – An Cadhnach, An Direánach agus an Ríordánach. Cuir leo sin Seán Mac Mathúna, cúpla píosa ar fhilíocht an ochtú chéad déag – Merriman agus Mícheál Coimín, cúpla píosa ar Bhaile Átha Cliath – sa nualitríocht agus cuntas dírbheathaisnéiseach ar an iománaíocht – mar aon le aistí ginearálta ar an nuafhilíocht, go háirithe ar thréimhse Eoghain mar eagarthóir ar Comhar, agus tá agat príomhthéamaí a chuid scríbhneoireachta. Cnuasaithe anseo freisin tá dosaen léirmheas leis agus gearrscéal grinn.

Bainfidh an dá chineál léitheora taitneamh as an rogha scríbhinní seo- iad siúd a léigh na haistí seo nuair a céadfoilsíodh iad agus iad siúd a léifidh den chéad uair iad agus spléachadh le fáil iontu ar thuairimí agus ar imeachtaí mar a facthas iad do scríbhneoir amháin a bhí i gcroílár na féile i dtréimhse leathchéad bliana nó mar sin.

Bhí Eoghan Ó hAnluain ina eagarthóir ar ocht leabhar, ar a bhfuil: Seon Ó hUaithnín (1973), Scéalta as Comhar (1977), An Duine is Dual: Aistí ar Sheán Ó Ríordáin (1980), Máirtín Ó Direáin: Dánta 1939-79 (1980), Léachtaí Uí Chadhain (1989), Leath na Spéire (1992), Ón Ulán Ramhar Siar (2002), Máirtín Ó Direáin-na Dánta (2010).

Breithiúnas na gcriticeoirí: ‘Sáreiseamláirí don ábhar léirmheastóra nó eagarthóra is ea a shaothar chritice agus chnuasaithe féin.’ Ian Ó Caoimh, Comhar

‘Denis Donoghue, John Jordan agus Eoghan Ó hAnluain triúr den aos critice ab fhearr dár chothaigh Coláiste na hOllscoile, Baile Átha Cliath sna caoga bliain ó sheascaidí na haoise seo caite amach.’ Seán Ó Mórdha.

‘Ba dheacair é a sharú mar léitheoir filíochta. Guth séimh síodúil aige, guth a thug cuireadh amach don bhrí faoi rún a bhí i bpíosa filíochta ar bith, guth a bhí i seirbhís na ndánta sin seachas iad a chloí nó a smachtú.’ An tOllamh Alan Titley, Irish Times

‘… wore his learning lightly, spiced with a gritty sense of humour… Níor ghlac sé leis an rogha borb dólásach sin idir an Gaeilge agus an Béarla, idir muintir na tuaithe agus na cathrach, idir an dúchas agus an domhan.’ Eoghan Harris, Sunday Independent

‘Breithiúnas tuisceanach tomhaiste agus stíl shoiléite aige ag treisiú leis an léamh cáiréiseach atá déanta aige ar an gCadhnach.’ An Dr. Louis De Paor

‘Ba ‘mháistir’ ceart stuama é … modh oibre ciúin, umhal aige a léirigh cumas agus tuiscint as cuimse ar an ábhar féin.’ An Dr. Regina Uí Chollatáin

‘I listened to Eoghan O hAnluain give the kind of Irish class you wish you’d had at school.’ Brendan O’ Connor, Sunday Independent

‘Ba mhó aige an léargas spioradálta ar bhrí na beatha a bhí folaithe sa téacs a nochtadh … as a phian phearsanta féin a thuig sé … bá ar leith aige leis an duine imeallaithe, bíodh sé ina mhac léinn nó ina scríbhneoir.’ An tOllamh Mícheál Mac Craith

‘Múinteoir caoin, comhghleacaí geanúil, eagarthóir cáiréiseach agus criticeoir géarchúiseach a chinntigh go mbeadh critic na nualitríochta ina cuid riachtanach feasta de léann na Gaeilge.’ An tOllamh Gearóid Denvir, Léachtaí Cholm Cille XLII.

Is scríbhneoir í Eilís Ní Anluain, iníon Eoghain, a bhfuil aistí foilsithe aici in irisí éagsúla agus san Irish Times. Eagarthóir Aghaidheanna Fidil agus Púicíní (Sáirséal & Ó Marcaigh, 2009) le Muiris Mac Conghail. D’fhoilsigh Leabhar Breac a céad úrscéal Filleann Seoirse in 2011. Cnuasach próis le teacht uaithi go luath agus tá sí i mbun a dara úrscéal.

Eoghan Ó hAnluain: Creidim fós agus aistí eile ar fáil ó ÁIS, nó le cárta creidmheasa ar an suíomh nua atá ag LeabhairCOMHAR – www.leabhaircomhar.com nó téir i dteagmháil linn san oifig. Gach eolas maidir le praghas ar fáil ar an suíomh.

 

  • allianceindependentauthors.org
  • www.designforwriters.com

Subscribe to our newsletter

Get all of the latest from writing.ie delivered directly to your inbox.

Featured books

  • The Needle and the Damage Done is the story of a boy from a small Irish village who became an adventurer, multi-award-winning do
  • None Stood Taller by Peter Turnham
  • More adventures in 'Billy's Search for the Unspell Spell' the sequel out now!
  • Freewheeling to Love by Máire O' Leary. A contemporary romance set in Co. Kerry