• www.inkitt.com

Gradam do Raiftearaí an Fíodóir Focal 

Writing.ie | Magazine | Ag Scríobh
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Tá Gradam Uí Shúilleabháin 2015 buaite ag an scríbhneoir Tadhg Mac Dhonnagáin agus a theach foilsitheoireachta Futa Fata, atá lonnaithe sa Spidéal tar éis cuntas beathaisnéise ar shaol agus ar shaothar Raiftearaí an File a fhoilsiú.

Féachann Mise Raiftearaí an Fíodóir Focal leis na snátha eolais ar fad a bhaineann le saol agus saothar an fhile a shní le chéile ina scéal leanúnach a ríomhann saol Raiftearaí óna bhreith i dteach fíodóra i gCill Liadáin i gContae Mhaigh Eo sa bhliain 1779 go lá a bháis i scioból bocht, lámh le Creachmhaoil in oirthear na Gaillimhe, ar Oíche Nollag na bliana 1835.

Saol corrach a chonaic Raiftearaí: chaill sé radharc na súl ina pháiste dó de bharr ráig de ghalar na bolgaí, tinneas a mharaigh an t-ochtar deartháir agus deirfiúr a bhí aige. Fear fuinniúil, misniúil a bhí ann a sheas sa bhearna baoil go minic i gcaitheamh a shaoil: fear é a bhí tugtha don drabhlás ina óige ach a bhain cáil amach mar urlabhraí neamhbhalbh dá phobal brúite bascaithe, lá níos faide anonn. Mhol sé lámh láidir na bhFir Ribín ina chuid filíochta agus thug sé tacaíocht do chur chuige síochánta Dhónaill Uí Chonaill chomh maith céanna agus é siúd ag iarraidh Fuascailt na gCaitliceach a bhaint amach sna 1820idí.

 Frances Fitzgerald An tAire Dlí agus Círt, Bláthnaid Uí Bhrádaigh, Cathaoirligh Coiste Roghnaithe Gradam Uí Shúilleabháin, Tadhg Mac Dhonnagáin, Údar, agus Máirín de Brún, Cathaoirligh Oireachtas na Gaeilge.
Frances Fitzgerald An tAire Dlí agus Círt, Bláthnaid Uí Bhrádaigh, Cathaoirligh Coiste Roghnaithe Gradam Uí Shúilleabháin, Tadhg Mac Dhonnagáin, Údar, agus Máirín de Brún, Cathaoirligh Oireachtas na Gaeilge.

File ildánach a bhí i Raiftearaí: chuir sé a chreideamh domhain Caitliceach in iúl i gcuid mhaith dánta, a chum sé i ndeireadh a shaoil. Chum sé aortha agus dánta grinn, mhol sé gaiscígh spóirt agus sárcheardaithe a linne, chaoin sé daoine sa phobal a cailleadh de bharr tubaistí nó a chuir an réimeas Gallda chun báis go héagórach. Cuntas véarsaíochta ar stair na hÉireann atá sa phíosa is faide dá chuid, dán a chum sé le scéal a gcine féin a mhúineadh dá phobal neamhliteartha.

Déanann an leabhar seo tarraingt ar chuntais ón mbéaloideas agus ó fhoinsí liteartha araon, ó bhuntaighde nua agus ó léamh cúramach ar an leathchéad dán agus amhrán atá leagtha ar Raiftearaí.  Féachann sé lena chuid filíochta a shuíomh sa tréímhse chorrach inar cumadh í agus le gaisce cumadóireachta an fhile a chur i gcomhthéacs thraidisiún na véarsaíochta in Éirinn.

Rugadh agus tógadh Tadhg Mac Dhonnagáin in oirthear Mhaigh Eo, i bhfoisceacht cúpla míle ó fhód dúchais Raiftearaí. Sa bhliain 2010, scríobh sé agus chuir sé i láthair scannán faisnéise drámaíochta faoin bhfile, clár a léirigh an comhlacht Sónta do TG4. Bhí script an scannáin ina bunchloch don leabhar seo.

Is cumadóir amhrán agus scríbhneoir é a bhfuil cónaí sa Spidéal air, áit a bhfuil véarsaí Raiftearaí fós le cloisteáil ina thimpeall ó fhonnadóirí sean-nóis an cheantair.

Faigheann Futa Fata tacaíocht mhaoininthe ó Chlár na Leabhar, Foras na Gaeilge

www.futafata.ie

  • allianceindependentauthors.org
  • amzn.to

Subscribe to our newsletter

Get all of the latest from writing.ie delivered directly to your inbox.

Featured books

  • amzn.to
  • amzn.to
  • amzn.to
  • amzn.to