• www.inkitt.com

Éire na Naomh agus na nOllamh

Writing.ie | Magazine | Ag Scríobh
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on whatsapp
Share on email

Bhí ceiliúradh mór sa Siopa Leabhar, Sráid Fhearchair an tseachtain seo nuair a bhronn Alan Titley bonn speisialta ar Mhons. Breandan Ó Doibhlin as a chuid seirbhísí do litríocht na Gaeilge. Tá ardmheas ar an Doibhlineach le fada mar fhear léinn agus mar scríbhneoir a rinne an dubh-chuid le eolas agus meas ar litríocht na Gaeilge a scaipeadh sa phobal agus caighdeán na litríochta sin a mheas mar is ceart.

Craobh Aimhirgin de Chonradh na Gaeilge a d’eagraigh an ócáid seo ina onóir agus ba í an dealbhóir Clíona Cussen a rinne dearadh ar an bhonn.  Is í Clíodna freisin bunaitheoir agus crann taca na craoibhe sin le fada an lá. Bhí baill na craoibhe agus mórán eile nach iad i láthair don ócáid.

Dúirt an tOllamh Titley ina óráid go bhfuil  Breandán Ó Doibhlin ar dhuine den bheagán laoch atá aige.

‘’Níl a fhios agam ó thalamh an domhain aníos cad é an gaisce is mó atá déanta ag Breandán Ó Doibhlin,’ a dúirt sé.’’ Mar is mó sin Breandán Ó Doibhlin atá ann: an scríbhneoir cruthaitheach a bhfuil idir úrscéalta agus dhrámaí scríte aige, an criticeoir géarchúiseach a fhódaigh meastóireacht na Nua-Ghaeilge, an t-aistritheoir ealaíonta a chuir cuid mhaith mhór de sheoda litríocht na Fraincise os ár gcomhair, an t-eagarthóir agus an staraí a chuir litríocht na Gaeilge ar fáil don phobal a bhfuil Gaeilge acu sna Faisiclí den litríocht sin, an diagaire a d’oibrigh ar an mBíobla Naofa, ar an gCaiticiosma Nua, agus ar stair na luathchríostaíochta sa leabhar is déanaí uaidh Mac na hÉabhraí. Cá dtosnófá?’’

Is scríbhneoir ildánach é Breandan Ó Doibhlin. Ba é a ba mhó a chuir slata tomhais idirnáisiúnta i bhfeidhm ar chritic na Gaeilge in Irisleabhar Mhá Nuad ó na 1960í ar aghaidh. Shéid sé gaoth úr trí leathanaigh na litríochta agus na critice ar aon ó shin i leith. Bíonn tarraingt i gcónaí ar a chuid smaointe sna hAistí Critice agus Cultúir s’aige, mar aon lena sraith lámhleabhar ar shaibhreas na litríochta Gaeilge le 500 bliain a d’fhoilsigh Coiscéim i gcúig imleabhar mar Manuail de Litríocht na Gaeige, go bé, mar a dúirt Alan Titley, Field Day Anthology na Gaeilge é.

Ní saothar critice amháin a rinne sé agus tá léargas gear sóisialta agus polaitiúil aige ar an stát ó dheas ar fáil ina dhá úrscéal ‘’An Branar gan Cur’’ agus ‘’Néal Maidine agus Tine Oíche’’. D’aistrigh sé mórán próis agus filíochta ón Fhraincis go dtí an Ghaeilge: ‘Gargantua;  Smaointe le Blaise Pascal; Aistí Montaigne agus ‘An Prionsa Beag’ ina measc sin.

Rinne sé gaisce fosta sna haistriúcháin a rinne sé ar leabhair den Bhíobla Naofa, ar Caiticiosma Nua agus mórán eile faoi chúrsaí creidimh agus fealsúnachta.

Mar a dúirt Alan Titley faoin Doibhlineach ar an oíche,

“Fara a bheith ina chraobhscaoilteoir eolais, is é sin, ina oideachasóir, is fear litríochta é Breandán. Tuigeann sé an litríocht, mar a deir siad ó thuaidh, ó thaobh na dtaobhann. Tuigeann sé an comhthéacs agus an timpeallacht agus an cúlra agus cad atá ar siúl i leataoibh na slí, agus gabhann sé na cúlbhóithre agus na mórbhealaí agus na hátha agus na réileáin. Shiúil sé Éire soir siar agus thuaidh theas. D’fhulaing sé Éire aniar aduaidh agus anoir aneas; agus mhóraigh sé Éire ina maitheasaí agus ina hiontais bun barr.’’

 

Fuair an Mons Ó Doibhlin a chuid oideachais i gColáiste Cholmcille, Doire; Coláiste Phádraig, Má Nuad agus i gColáiste na nGael sa Róimh. Chaith sé dhá scór bliain mar Ollamh le Teangacha Comhaimseartha in Ollscoil Mhá Nuad. Bhí sé ina shéiplíneach i gColáiste na nGaeil, Páras agus bhronn rialtas na Fraince an Léigion d’honneur air, an onóir is airde gur féidir leo a bhronnadh ar choimhthíoch.

 

  • www.designforwriters.com
  • allianceindependentauthors.org
  • amzn.to

Subscribe to our newsletter

Get all of the latest from writing.ie delivered directly to your inbox.

Featured books

  • amzn.to
  • amzn.to
  • amzn.to
  • amzn.to